Kısa cevap: Klasik vinegret için 3 ölçü zeytinyağı + 1 ölçü balsamik sirke güvenli başlangıçtır. Yani 3 yemek kaşığı zeytinyağına 1 yemek kaşığı balsamik. Balsamiğiniz koyu ve tatlıysa 4:1'e çıkın. Sirke ince ve keskinse 2:1'e inin. Karar vermeden önce bir çay kaşığı tadın; damak, ölçü kaşığından daha doğru karar verir.
| Oran (yağ:sirke) | Tat profili | En uygun olduğu yer |
|---|---|---|
| 2:1 | Belirgin ekşi, keskin | Yağlı peynirli, cevizli, avokadolu salatalar |
| 3:1 | Dengeli, çok amaçlı | Yeşil yapraklar, roka, marul, mevsim salatası |
| 4:1 | Yumuşak, yuvarlak | Koyu balsamik, acılı zeytinyağı, çocuklu sofralar |
| 5:1 | Neredeyse tatlı | Çilekli, armutlu, meyveli salatalar |
Ama 3:1 kanun değil. İki değişken oranı kaydırır: sirkenin yoğunluğu ve zeytinyağının acılığı.
Şişeden su gibi akıyorsa asidi öndedir. 3:1 hatta 3,5:1 kullanın. Bir tutam bal veya pekmez ekleyerek yuvarlatabilirsiniz.
Kaşıktan ağır ağır düşüyorsa şekeri yüksektir. 2,5:1 veya 2:1 daha iyi çalışır. Ayrıca daha az miktar yeter; salatayı ağırlaştırmayın.
Bu bir sirke değil, indirgenmiş şuruptur. Sos hesabına sirke olarak katmayın. Tabağa gezdirme amaçlı kullanın, yanına birkaç damla limon ekleyin.
Balık pişirmede zeytinyağı ile tereyağı arasındaki tercih nasıl tabağın karakterini değiştiriyorsa, salata sosunda da yağın cinsi sonucu doğrudan belirler.
Kavanoz yöntemi de işe yarar: hepsini kapaklı kavanoza koyup 20 saniye çalkalayın. Emülsiyon biraz daha kısa ömürlüdür ama pratiktir.
| Malzeme | Miktar (100 ml sos için) | Etkisi |
|---|---|---|
| Dijon hardal | 1 çay kaşığı | En güçlü bağlayıcı, hafif keskinlik |
| Bal / pekmez | ½ çay kaşığı | Asidi yuvarlar, kıvam verir |
| Süzme yoğurt | 1 tatlı kaşığı | Kremsi doku, daha hafif sos |
| Sarımsak ezmesi | ¼ diş | Derinlik; fazlası acılaştırır |
Yoğurt eklediğinizde sos artık klasik vinegret olmaktan çıkar. Yoğurt tabanlı ve mayonez tabanlı sosların dokusu farklıdır; ikisini karşılaştırmadan tercih yapmayın.